Cloud computing

De geleidelijke verschuiving van cloud data en diensten naar de edge is een integraal onderdeel van het doel. Cloud computing heeft veilige en duurzame digitale infrastructuren nodig, evenals veilige gegevensopslag en -overdracht. 

Het wereldwijde datavolume groeit razendsnel. Terwijl cloud computing tegenwoordig vooral in grote datacenters plaatsvindt, zal deze trend tegen 2025 omkeren: 80% van alle gegevens zal naar verwachting worden verwerkt in slimme apparaten dichter bij de gebruiker, bekend als edge computing. De beschikbaarheid van zowel edge- als cloudcomputing is essentieel in een computercontinuüm om ervoor te zorgen dat gegevens op de meest efficiënte manier worden verwerkt. Energie-efficiënte en betrouwbare edge- en cloudinfrastructuren zullen van fundamenteel belang zijn voor het duurzame gebruik van edge- en cloudcomputingtechnologieën.

Deze brede Cloud and Edge-ambitie is verankerd in twee doelstellingen van het digitale decennium van de EU. Tegen 2030:

• 75 % van de Europese bedrijven zou voor hun activiteiten gebruik moeten maken van geavanceerde cloudtechnologieën.
• In heel Europa zullen 10.000 klimaatneutrale en zeer veilige edge nodes worden ingezet. Zij zullen zorgen voor de nodige connectiviteit en snelle gegevensoverdracht mogelijk maken.

Uit de meest recente gegevens van Eurostat blijkt dat in 2023 45,2 % van de bedrijven gebruikmaakte van clouddiensten (+4,2 procentpunten ten opzichte van 2021), maar dat de adoptie sterk varieert naargelang de omvang: 77,6 % van de grote ondernemingen, 59 % van de middelgrote ondernemingen en 41,7 % van de kleine ondernemingen maakten gebruik van clouddiensten.

Om deze doelstellingen te bereiken, hebben we een breed scala aan maatregelen nodig, die de complexiteit en het strategische belang van het onderwerp weerspiegelen. De Commissie heeft daarom alle instrumenten in werking gesteld waarover zij beschikt in het kader van de Europese datastrategie, de digitale strategie, het digitale decennium, de industriestrategie en de digitale investeringsprogramma’s.

Voorstel voor een verordening inzake cloud- en AI-ontwikkeling

In 2025 zal de Commissie de wet inzake cloud- en AI-ontwikkeling voorstellen, met als doel de capaciteit van datacentra in de EU in de komende vijf tot zeven jaar ten minste te verdrievoudigen en tegen 2035 volledig tegemoet te komen aan de behoeften van bedrijven en overheidsdiensten in de EU. De wet zal de uitrol van datacentra stroomlijnen door geschikte locaties te identificeren en de vergunningsprocedures te vereenvoudigen voor projecten die voldoen aan duurzaamheids- en innovatiecriteria. Tegelijkertijd zal het de groeiende vraag naar energie aanpakken door energie-efficiëntie, de invoering van innovatieve koel- en energiebeheertechnologieën en de integratie van datacenters in het bredere energiesysteem te bevorderen.

Om de digitale soevereiniteit van Europa in de cloudsector te versterken, zal de wet samengaan met een voorstel voor één EU-breed cloudbeleid voor overheidsdiensten en overheidsopdrachten. Deze gecombineerde aanpak zal de groei van Europese cloudproviders bevorderen en prioriteit geven aan het gebruik van zeer veilige cloudcapaciteit voor zeer kritieke use cases.

Europese datastrategie

De in de EU-datastrategie voorgestelde acties zullen de overgang naar de edge vergemakkelijken en tegelijkertijd interoperabele cloud- en edgediensten ontwikkelen ter ondersteuning van de totstandbrenging van gemeenschappelijke Europese dataruimten. Gebruikers en providers moeten zich veilig voelen bij de overstap naar de cloud en profiteren van een hoge mate van concurrentie op de markt. Acties die bijdragen tot het bereiken van deze doelstellingen zijn: 

• Investeren in een belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang (IPCEI) dat energie-efficiënte en betrouwbare cloudinfrastructuren en aanverwante diensten zal bundelen.
• Simpl, een open source, duurzame en veilige middleware die cloud-to-edge-federaties mogelijk zal maken en de belangrijkste software zal zijn voor dataruimten die anders door de EU worden gefinancierd.
• De EU is van plan een reeks regels op te stellen in de vorm van een EU-cloudrulebook en richtsnoeren voor overheidsopdrachten voor gegevensverwerkingsdiensten. Het rulebook zal voorzien in één Europees kader met relevante bindende en niet-bindende regels voor gebruikers en aanbieders van clouddiensten in Europa. Om de efficiëntie en kwaliteit van de overheidsopdrachten voor gegevensverwerkingsdiensten in Europa te verbeteren, zullen in de richtsnoeren aanbevelingen worden gedaan voor de uitvoering van consistent nationaal beleid, aangevuld met een uitgebreide reeks essentiële criteria voor gegevensverwerkingsdiensten waarmee overheidsinstanties tijdens de aanbestedingsprocedure rekening moeten houden.
• Als onderdeel van de cyberbeveiligingsverordening werkt het Europees cyberbeveiligingsagentschap Enisa aan een Europese regeling voor cyberbeveiligingscertificering voor clouddiensten (EUCS). De regeling zal bedrijven, overheden en burgers meer zekerheid bieden dat hun gegevens veilig zijn, ongeacht waar ze worden opgeslagen of verwerkt.
• Een eerlijke en concurrerende cloudmarkt als onderdeel van de dataverordening: Door vendor lock-in aan te pakken, wil de Data Act het schakelen tussen verschillende cloudserviceproviders snel, gratis en technologisch soepel maken. Het heeft ook tot doel de interoperabiliteit te bevorderen en biedt waarborgen voor internationale gegevensdoorgiften.
• Gegevensbescherming in de cloud:  de Commissie heeft een platform voor de industrie gefaciliteerd om twee gedragscodes voor gegevensbescherming in de cloud te ontwikkelen. Meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens en niet-persoonsgebonden gegevens in de cloud is te vinden in de richtsnoeren van de Commissie over gemengde datasets.
• De verordening betreffende het vrije verkeer van niet-persoonsgebonden gegevens, die samen met de algemene verordening gegevensbescherming de rechtszekerheid voor cloudgebruikers vergroot door het vrije verkeer van alle gegevens in de EU te waarborgen. 

Een Europese inventarisatie van gegevensstromen zal het mogelijk maken het volume en de economische waarde van gegevensstromen voor de Europese digitale economie te beoordelen en levert waardevolle inzichten op voor bedrijven. 

Digitale strategie

Cloud- en edgecomputing zal een van de digitale technologieën zijn die bijdragen tot de duurzaamheidsdoelstellingen van de Europese Green Deal door nieuwe digitale oplossingen te ondersteunen. Tegelijkertijd werkt de Commissie aan het verbeteren van de duurzaamheid van cloud- en edgecomputing, met name door middel van maatregelen die gericht zijn op de hulpbronnenefficiëntie van datacentra om te voldoen aan de doelstelling dat “datacentra tegen 2030 klimaatneutraal en zeer energie-efficiënt moeten zijn”. Huidige voorbeelden van manieren om dit te bereiken zijn: de opname van datacentra in de EU-taxonomie voor duurzame activiteiten, nieuwe bepalingen in de richtlijn energie-efficiëntie, criteria voor groene overheidsopdrachten of de gedragscode voor energie-efficiënte datacentra.   

Digitaal decennium

Naast de twee doelstellingen met betrekking tot het gebruik van de cloud door ondernemingen en de toename van het aantal edge nodes, zal de EU investeren in meerlandenprojecten. Het IPCEI voor cloud- en edge computingdiensten van de volgende generatie maakt deel uit van een meerlandenproject over Europese gemeenschappelijke data-infrastructuur en -diensten in het kader van het beleidsprogramma voor het digitale decennium. Het zal nauw samenwerken met een mogelijk Europees consortium voor digitale infrastructuur (EDIC) voor sectorale gemeenschappelijke Europese dataruimten. 

Investeringen in nieuwe en horizontale cloud-edgetechnologieën zullen bijdragen tot de bouw van cloud-edge-infrastructuren van de volgende generatie, onder meer om gemeenschappelijke Europese dataruimten mogelijk te maken. Nieuwe clouddiensten moeten voldoen aan strenge eisen op het gebied van gegevensbescherming, prestaties, veerkracht en energie-efficiëntie. De diensten en infrastructuur zullen moeten voldoen aan de toekomstige digitaliseringsbehoeften van de industrie en de publieke sector. De EU doet concrete investeringen op deze gebieden door cloud- en edgecomputing en open source in Europa te ontwikkelen via de EU-financieringsprogramma’s Horizon Europa, het programma Digitaal Europa en de Connecting Europe Facility (CEF). 

Zie ook Investeren in Cloud, Edge en het Internet of Things 

Industriële strategie

De Europese Alliantie voor industriële data, edge en cloud heeft tot doel vorm te geven aan de volgende generatie veilige, koolstofarme en interoperabele cloud- en edgediensten en -infrastructuur. Via dit platform voor industriële samenwerking werken publieke en private partijen samen aan onder andere de investeringsroutekaart en de regels voor overheidsopdrachten voor cloud.