Rozporządzenie w sprawie europejskiej tożsamości cyfrowej (EUDI)

Nowe rozporządzenie ustanawiające ramy europejskiej tożsamości cyfrowej opiera się narozporządzeniu z2014 r. wsprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym (rozporządzenie eIDAS). 

Zgodnie z rozporządzeniem eIDAS państwa członkowskie UE mogą, na zasadzie dobrowolności, zgłaszać krajowe systemy identyfikacji elektronicznej, które inne państwa członkowskie są następnie zobowiązane uznać. Uznawanie notyfikowanej identyfikacji elektronicznej stało się obowiązkowe w 2018 r. Państwa członkowskie nie były jednak zobowiązane do opracowania krajowej identyfikacji elektronicznej. Interoperacyjność została osiągnięta jedynie poprzez wdrożenie nadbudowy interoperacyjności łączącej różne systemy tożsamości, która była podatna na problemy techniczne. Doprowadziło to do rozbieżności między państwami i uniemożliwiło rozszerzenie na prywatne usługi cyfrowe.

Nowe rozporządzenie ma zaradzić niedociągnięciom systemu eIDAS poprzez poprawę skuteczności obecnych ram tożsamości cyfrowej i rozszerzenie korzyści z nich płynących na sektor prywatny. Państwa członkowskie zostaną upoważnione do oferowania obywatelom i przedsiębiorstwom portfeli cyfrowych, które mogą łączyć ich krajowe tożsamości cyfrowe z dowodem innych cech osobistych, takich jak prawa jazdy, dyplomy i rachunki bankowe. Portfele te mogą być emitowane przez organy publiczne lub uznane podmioty prywatne. Celem jest zapewnienie Europejczykom pełnej kontroli nad ich danymi podczas korzystania z usług online, eliminując zbędną wymianę danych. Usługodawcy prawnie zobowiązani do jednoznacznej identyfikacji swoich klientów będą zobowiązani do przyjęcia portfela do uwierzytelnienia.

Unijne portfele tożsamości cyfrowej będą opierać się na systemach krajowych, które już istnieją w niektórych państwach członkowskich. Nowe rozporządzenie stanowi, że daneidentyfikacyjne będą nadal przekazywane przez państwa członkowskie. Europejski portfel tożsamości cyfrowej opiera się na tej podstawie, rozszerzając funkcje i użyteczność krajowych identyfikacji elektronicznych oraz zapewniając wzajemne uznawanie portfeli krajowych przez inne państwa członkowskie. 

Będzie również promować zharmonizowane podejście do bezpieczeństwa, ułatwiając powszechną akceptację tożsamości cyfrowych w całej UE. Podejście to będzie podstawą rozporządzenia, zapewniając zarówno obywatelom, jak i dostawcom usług online wspólną architekturę techniczną, ramy odniesienia i normy. Harmonizacja ta zapewnia uznawanie i akceptację rozwiązań w zakresie tożsamości cyfrowej w całej UE, zwiększając zaufanie i interoperacyjność.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi cyberbezpieczeństwa rozporządzenie nakazuje przestrzeganie wymogów w zakresie cyberbezpieczeństwa, zwiększając zaufanie do rozwiązań w zakresie tożsamości cyfrowej. Ponadto umożliwia on wydawanie poświadczeń elektronicznych przez organy publiczne, promując ogólnoeuropejskie uznawanie poświadczeń w formie elektronicznej przy jednoczesnym priorytetowym traktowaniu prywatności danych.

Oprócz zwykłej identyfikacji rozporządzenie rozszerzy zakres usług zaufania o rejestrowanie danych elektronicznych w rejestrze elektronicznym, zarządzanie zdalnym podpisem elektronicznym oraz urządzenia do składania podpisu elektronicznego lub urządzenia do składania pieczęci elektronicznej na odległość.

Obywatele i przedsiębiorstwa:

1. Kontrola użytkownika: Obywatele będą mieli prawo wyboru, które aspekty swojej tożsamości i danych udostępniają stronom trzecim, zapewniając prywatność i kontrolę nad danymi osobowymi.
2. Powszechna użyteczność: Unijne portfele tożsamości cyfrowej będą dostępne w całej UE na potrzeby dostępu do publicznych i prywatnych usług cyfrowych, dzięki czemu interakcje online będą bardziej płynne i skuteczne.
3. Przejrzystość i bezpieczeństwo: unijne portfele cyfrowe będą licencjonowane na zasadzie otwartego oprogramowania, co zapewni przejrzystość i bezpieczeństwo. Użytkownicy będą mieli pewność, że ich dane są przetwarzane w bezpieczny sposób, z zastosowaniem środków zapobiegających niewłaściwemu użyciu lub nielegalnemu śledzeniu.
4. Łatwość użycia: Portfele będą oferować przyjazny dla użytkownika interfejs, dzięki któremu osoby fizyczne będą mogły łatwo zarządzać swoją tożsamością cyfrową i usługami dostępu. Tworzenie kwalifikowanych podpisów elektronicznych do użytku nieprofesjonalnego będzie bezpłatne, co zwiększy dostępność.
5. Płynny onboarding: Obywatele będą mogli korzystać z krajowych systemów identyfikacji elektronicznej, aby zarejestrować się w portfelach, co zapewni płynne przejście na zarządzanie tożsamością cyfrową.

a) Rządy:

1. Lepszy dostęp do usług cyfrowych: Portfele mogą usprawnić proces weryfikacji tożsamości, ułatwiając obywatelom dostęp do usług rządowych online i zwiększając ich wykorzystanie.
2. Skuteczniejsze zapobieganie nadużyciom finansowym: Zapewniając bezpieczne i weryfikowalne środki identyfikacji, może pomóc w ograniczeniu kradzieży tożsamości i związanych z nią oszustw w odniesieniu do usług rządowych.
3. Poprawa bezpieczeństwa: Ogólne bezpieczeństwo danych obywateli zostanie zwiększone, a ryzyko naruszeń zmniejszone.

b) Dostawcy usług cyfrowych:

1. Poprawa bezpieczeństwa i prywatności: Portfele mogą zmniejszyć ryzyko związane z odpowiedzialnością za tradycyjne metody uwierzytelniania.
2. Zmniejszenie kosztów uwierzytelniania: Portfele mogą obniżyć koszty związane z procesami weryfikacji tożsamości, upraszczając je i automatyzując.
3. Unikaj polegania na konkurencyjnych dużych platformach: Dostawcy usług będą musieli w mniejszym stopniu polegać na usługach tożsamości przy niejasnym wykorzystaniu uzyskanych danych użytkownika.

c) Społeczeństwo:

1. Zwiększone transakcje online: Dzięki łatwiejszej i bezpieczniejszej weryfikacji ludzie mogą być bardziej skłonni do angażowania się w transakcje online.
2. Nowe możliwości biznesowe: Przyjęcie portfeli tożsamości może pobudzić innowacje, prowadząc do nowych usług i produktów.
3. realokacja zasobów: Zasoby wcześniej przeznaczone na ręczne procesy weryfikacji można przekierować do bardziej produktywnych zastosowań.
4. Wzrost gospodarczy: Ogólnie rzecz biorąc, większe przyjęcie transakcji internetowych, nowe możliwości biznesowe i lepsza alokacja zasobów mogą przyczynić się do ogólnej stabilności gospodarczej i wzrostu gospodarczego.

Wprowadzenie europejskich portfeli tożsamości cyfrowej będzie znaczącym kamieniem milowym w procesie cyfryzacji Europy. Łącznie aspekty te tworzą solidne ramy europejskiej tożsamości cyfrowej, zapewniając powszechny dostęp, wiarygodność, bezpieczeństwo i interoperacyjność w całej Unii Europejskiej.

Rozporządzenie (UE) 2024/1183 ustanawiające europejskie ramy tożsamości cyfrowej weszło w życie. W ramach tych upoważniono państwa członkowskie do zapewnienia obywatelom unijnych portfeli tożsamości cyfrowej (eID) do końca 2026 r. zgodnie z przyjętym rozporządzeniem i rozporządzeniami wykonawczymi.