EuroQCI buduje bezpieczną infrastrukturę komunikacji kwantowej obejmującą całą UE, w tym jej terytoria zamorskie.
Komisja Europejska współpracuje ze wszystkimi 27 państwami członkowskimi UE i Europejską Agencją Kosmiczną (ESA) w celu zaprojektowania, opracowania i wdrożenia EuroQCI, która będzie składać się z segmentu naziemnego opartego na światłowodowych sieciach komunikacyjnych łączących strategiczne obiekty na poziomie krajowym i transgranicznym oraz segmentu kosmicznego opartego na satelitach. Stanowi on integralną część IRIS², unijnego systemu bezpiecznej komunikacji w przestrzeni kosmicznej.
EuroQCI musi chronić wrażliwe dane i infrastrukturę krytyczną poprzez integrację systemów kwantowych z istniejącą infrastrukturą komunikacyjną, zapewniając dodatkową warstwę bezpieczeństwa opartą na fizyce kwantowej. Wzmocni ochronę europejskich instytucji rządowych, ich centrów danych, szpitali, sieci energetycznych itp., stając się jednym z głównych filarów unijnej strategii cyberbezpieczeństwa na nadchodzące dziesięciolecia.
EuroQCI wykorzystuje innowacyjne technologie komunikacji kwantowej, takie jak technologie opracowane przez naukowców w ramach finansowanego przez UE projektu przewodniego dotyczącego technologii kwantowych, w szczególności w oparciu o działania w ramach projektu OPENQKD w ramach programu „Horyzont 2020”. Zaangażowanie europejskich partnerów przemysłowych i MŚP ma również kluczowe znaczenie dla zapewnienia, aby kluczowe elementy EuroQCI opierały się na technologiach europejskich, a ostatecznie dla zwiększenia zdolności naukowych, technologicznych i przemysłowych Europy w zakresie cyberbezpieczeństwa i technologii kwantowych. Inicjatywa przyczyni się zatem do zwiększenia europejskiej suwerenności cyfrowej i konkurencyjności przemysłowej oraz pomoże w osiągnięciu celu cyfrowej dekady Europy, jakim jest osiągnięcie do 2030 r. czołówki w zakresie zdolności kwantowych.
W kierunku operacyjnego EuroQCI
EuroQCI uruchomiono w 2019 r. wraz z deklaracją EuroQCI, podpisaną początkowo przez siedem państw członkowskich: wszystkie państwa członkowskie przystąpiły następnie do tej inicjatywy. Od tego czasu prace były kontynuowane pod nadzorem Komisji i realizowane przez państwa członkowskie w przypadku segmentu naziemnego oraz przez ESA w przypadku segmentu kosmicznego.
Segment naziemny
Pierwszy etap wdrażania segmentu naziemnego EuroQCI odbył się w latach 2023–2025 przy wsparciu programu Komisji „Cyfrowa Europa”, ze szczególnym uwzględnieniem następujących obszarów:
- Zestaw projektów przemysłowych mających na celu opracowanie i dopracowanie kluczowych technologicznych elementów składowych EuroQCI w celu rozwoju europejskiego ekosystemu komunikacji kwantowej i przemysłu.
- Projekty krajowe umożliwiające państwom członkowskim projektowanie i budowę krajowych kwantowych sieci komunikacyjnych, które będą stanowić podstawę segmentu naziemnego, testowanie różnych technologii i protokołów oraz dostosowanie ich do szczególnych potrzeb każdego kraju.
- Działanie koordynacyjne i wspierające, PETRUS, mające na celu powiązanie wszystkich projektów, ułatwienie współpracy i określenie potrzeb w zakresie normalizacji.
Te pierwsze wspólne projekty w ramach programu „Cyfrowa Europa” umożliwiają podjęcie pierwszych kroków w kierunku usług oferujących operacyjną kwantową dystrybucję kluczy (QKD), wysoce bezpieczny sposób wymiany kluczy szyfrowania.
W związku z tym instrument „Łącząc Europę” zapewnia finansowanie 19 projektów rozwijających połączenia transgraniczne między sieciami krajowymi oraz połączenia z komponentem kosmicznym EuroQCI.
Ponadto od stycznia 2024 r. Komisja Europejska rozpoczęła czteroletni projekt (NOSTRADAMUS) ustanawiający infrastrukturę testowania i oceny, która umożliwi ocenę i walidację technologii i usług opartych na QKD w celu certyfikacji, tak aby użytkownicy mogli mieć pewność, że nie będą narażeni na ataki. Infrastruktura ta była stopniowo wdrażana, a następnie przekazywana Wspólnemu Centrum Badawczemu Komisji w Isprze,
W oparciu o to finansowanie z programu „Cyfrowa Europa” i instrumentu „Łącząc Europę” dalszy rozwój krajowych sieci i wzajemnych połączeń z komponentem kosmicznym jest finansowany w ramach zaproszenia do składania wniosków dotyczącego systemu bezpiecznej komunikacji kosmicznej IRIS².
Segment przestrzeni
W odniesieniu do segmentu kosmicznego Komisja współpracuje obecnie z ESA nad konstelacją satelitów EuroQCI pierwszej generacji. Będzie on oparty na pierwszym prototypie satelity Eagle-1, opracowanym przez ESA i konsorcjum przemysłowe, który ma zostać wyniesiony na orbitę pod koniec 2026 r.
Przyszłe działania będą planowane i finansowane w ramach IRIS².Jednym z tych działań jest zamówienie pilotażowej misji mikrosatelitarnej w celu walidacji technologii Quantum Key Distribution (QKD) w przestrzeni kosmicznej. To zamówienie jest ukierunkowane na potrzebę zaprojektowania kompaktowych i lekkich satelitów i ich kwantowych ładunków użytkowych oraz zaprojektowania ich rozwoju i walidacji na orbicie.
Aby skontaktować się z Komisją w sprawie EuroQCI, należy skontaktować się z CNECT-QCI@ec.europa.eu
Najnowsze wiadomości
Komisja Europejska rozpoczęła specjalne otwarte konsultacje, aby pomóc w kształtowaniu przyszłych działań EuroQCI, które mają być wspierane od 2027 r.
Kolejne kroki Europy w zakresie polityki kwantowej, finansowania i wykorzystania komercyjnego zostaną omówione jutro w Brukseli. Wiceprzewodnicząca wykonawcza do spraw suwerenności technologicznej, bezpieczeństwa i demokracji Henna Virkkunen spotka się z czołowymi europejskimi naukowcami kwantowymi i laureatami Nagrody Nobla w Radzie Doradczej najwyższego szczebla ds. technologii kwantowych.
Komisja ogłosiła zaproszenie do składania wniosków dotyczących pilotażowej misji mikrosatelitarnej w celu zatwierdzenia technologii kwantowej dystrybucji kluczy w przestrzeni kosmicznej i przygotowania przyszłych sieci kwantowych w ramach unijnego programu bezpiecznej łączności (IRIS2).
Najnowszy europejski komputer kwantowy Euro-Q-Exa został zainaugurowany w Monachium 12 lutego.
Podobne tematy
W szerszej perspektywie