Wytyczne dotyczące udostępniania danych przez sektor prywatny

Innowacje oparte na danych są kluczowym czynnikiem umożliwiającym wzrost gospodarczy i tworzenie miejsc pracy w Europie.

Ponieważ dane są zasobem niekonkurencyjnym, możliwe jest, aby te same dane wspierały tworzenie kilku nowych produktów, usług lub metod produkcji. Dzięki temu przedsiębiorstwa mogą korzystać z tych samych danych w różnych porozumieniach z innymi dużymi przedsiębiorstwami, małymi i średnimi przedsiębiorstwami (MŚP), start-upami lub sektorem publicznym. W ten sposób można w pełni wykorzystać wartość wynikającą z danych.

Udostępnianie danych sektora prywatnego w kontekście relacji między przedsiębiorstwami a administracją publiczną

Dane przechowywane przez przedsiębiorstwa mogą pomóc w podejmowaniu decyzji politycznych i udoskonalaniu usług publicznych. Na przykład takie dane mogą prowadzić do bardziej ukierunkowanej reakcji na epidemie, lepszego planowania urbanistycznego oraz lepszej ochrony środowiska, monitorowania rynku i ochrony konsumentów.

Podczas zestawiania oficjalnych statystyk analiza danych posiadanych przez przedsiębiorstwa jest często bardziej opłacalna i może przynieść szybsze wyniki w takich aspektach, jak ruchy ludności, ceny, inflacja, gospodarka internetowa, energia lub ruch. Korzystanie z takich danych zmniejsza również obciążenie przedsiębiorstw i obywateli poprzez unikanie kwestionariuszy ankietowych.

Komisja uważa, że zasady zawarte w komunikacie „W kierunku wspólnej europejskiej przestrzeni danych” i dokumencie roboczym służb Komisji w sprawie wymiany danych mogłyby wspierać dostarczanie danych sektora prywatnego organom publicznym na preferencyjnych warunkach do ponownego wykorzystywania. Potwierdzają to doświadczenia zdobyte podczas badań i działań pilotażowych oraz wyniki konsultacji z zainteresowanymi stronami.

Komisja zorganizowała okrągły stół wysokiego szczebla w formie grupy ekspertów w celu dalszego omówienia tych zasad. Grupa ekspertów skupiła się na dostępie do danych sektora prywatnego i ich ponownym wykorzystywaniu przez organy publiczne do celów interesu publicznego. Wspierała ona również Komisję w ocenie kwestii związanych z wymianą danych między przedsiębiorstwami a organami administracji (B2G).

Komisja powołała niezależnych ekspertów z doświadczeniem w sektorze publicznym i prywatnym w dziedzinie wymiany danych B2G. Wnioski i zalecenia grupy dla Komisji zostały zawarte w sprawozdaniu, które zostanie wykorzystane jako wkład w ewentualne przyszłe inicjatywy Komisji w zakresie wymiany danych B2G.

W ramach tego działania eksperci doradzili, że należy ułatwić wymianę danych w UE oraz że należy podjąć środki polityczne, prawne i inwestycyjne w trzech głównych obszarach:

1. zarządzanie udostępnianiem danych B2G w całej UE
2. przejrzystość, zaangażowanie obywateli i etyka
3. modele operacyjne, struktury i narzędzia techniczne

Działania te zapowiedziano 19 lutego 2020 r. wraz z komunikatem Komisji Europejskiej w sprawie nowej europejskiej strategii w zakresie danych.

Udostępnianie danych sektora prywatnego w kontekście relacji między przedsiębiorstwami

Jak wskazano w komunikacie „Budowa europejskiej gospodarki opartej na danych”,producenci przedmiotów internetu rzeczy mają zazwyczaj uprzywilejowaną pozycję w zakresie określania dostępu do nieosobowych i automatycznie generowanych danych z przedmiotów internetu rzeczy oraz ich ponownego wykorzystywania.

W zależności od rynku producenci ci mogą, ale nie muszą, przyznawać prawa dostępu i użytkowania użytkownikowi przedmiotu, który może zostać pozbawiony możliwości korzystania z danych, których wygenerowanie wywołali.

Mając na uwadze tę kwestię oraz w następstwie dialogu zainteresowanych stron na temat komunikatu „Budowa europejskiej gospodarki opartej na danych”, Komisja przedstawiła zestaw zasad w komunikacie „W kierunku wspólnej europejskiej przestrzeni danych” i w dokumencie roboczym służb Komisji. Zasady te powinny być przestrzegane w umowach w celu zapewnienia uczciwych i konkurencyjnych rynków przedmiotów internetu rzeczy oraz produktów i usług, które opierają się na nieosobowych danych generowanych maszynowo przez takie przedmioty.

Wraz z opublikowaniem tych zasad Komisja rozpoczęła dalszy proces konsultacji z zainteresowanymi stronami. Przeprowadziła ona konsultacje z panelem MŚP, na które udzielono 979 odpowiedzi.

Komisja będzie nadal oceniać, czy zmienione zasady i ewentualne kodeksy postępowania są wystarczające do utrzymania sprawiedliwych i otwartych rynków, i zajmie się tą sytuacją. W razie potrzeby Komisja podejmie odpowiednie działania.