Europejska deklaracja praw i zasad cyfrowych w dziedzinie cyfrowej promuje transformację cyfrową kształtowaną przez wartości europejskie.
UE chce wzmocnić pozycję obywateli, aby mogli oni w pełni korzystać z możliwości, jakie niesie ze sobą transformacja cyfrowa. Przyjęła zestaw praw i zasad cyfrowych, które odzwierciedlają wartości UE i promują ukierunkowaną na człowieka, bezpieczną i zrównoważoną wizję transformacji cyfrowej. Deklaracja zawiera również zobowiązania UE i państw członkowskich do działania w szeregu kwestii cyfrowych.
Europejska deklaracja praw i zasad cyfrowych została podpisana przez przewodniczących Komisji, Parlamentu Europejskiego i Rady, co odzwierciedla wysoki poziom zaangażowania politycznego UE i jej państw członkowskich w promowanie i stosowanie praw i zasad.
Deklaracja opiera się w szczególności na Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej i przypomina o najistotniejszych prawach związanych z transformacją cyfrową, takich jak wolność wypowiedzi i informacji, ochrona danych i prywatność. Prawa i zasady cyfrowe są również zakorzenione w prawodawstwie i polityce UE, dzięki czemu są bardzo realne i namacalne dla obywateli.
W deklaracji UE i państwa członkowskie zobowiązują się do działania i promowania tej ukierunkowanej na człowieka wizji transformacji cyfrowej zarówno w kraju, jak i na arenie międzynarodowej. Komisja monitoruje stosowanie praw i zasad cyfrowych w całej UE.
Zasady są kształtowane wokół 6 tematów:
- Umieszczenie ludzi i ich praw w centrum transformacji cyfrowej
- Wspieranie solidarności i włączenia społecznego
- Zapewnienie swobody wyboru w internecie
- Wspieranie uczestnictwa w cyfrowej przestrzeni publicznej
- Zwiększenie bezpieczeństwa, ochrony i upodmiotowienia jednostek (zwłaszcza osób młodych)
- Promowanie zrównoważonego charakteru cyfrowej przyszłości
Umieszczenie ludzi w centrum transformacji cyfrowej
Technologia powinna służyć wszystkim ludziom mieszkającym w UE i przynosić im korzyści oraz umożliwiać im realizację ich aspiracji. Nie powinno to naruszać ich bezpieczeństwa ani praw podstawowych.
UE i jej państwa członkowskie zobowiązują się do zadbania o to, by transformacja cyfrowa przynosiła korzyści wszystkim i poprawiała jakość życia wszystkich osób mieszkających w UE. Podejmują środki w celu zapewnienia poszanowania naszych praw w internecie i poza nim oraz promują to podejście zarówno w kraju, jak i na arenie międzynarodowej.
Solidarność i włączenie społeczne
Powszechny dostęp do technologii sprzyjających włączeniu społecznemu, które chronią prawa UE, ma zasadnicze znaczenie. Każdy powinien:
- mieć dostęp do przystępnej cenowo i szybkiej łącznościcyfrowej
- być w stanie zdobyć wykształcenie i umiejętności niezbędne do czerpania korzyści z technologii cyfrowej
- uczciwe i sprawiedliwe warunki pracy
- mieć dostęp do kluczowych cyfrowych usług publicznych
UE i jej państwa członkowskie zobowiązały się do niepozostawiania nikogo w tyle, wspierając wysiłki na rzecz wyposażenia wszystkich instytucji kształcenia i szkolenia, zapewniając prawo do bycia offline i zapewniając tożsamość cyfrową, która daje dostęp do szerokiej gamy usług online.
Wolność wyboru
Każdy powinien mieć możliwość dokonywania własnych, świadomych wyborów w internecie. Obejmuje to interakcję z systemami sztucznej inteligencji, które powinny służyć jako narzędzie dla ludzi, a ostatecznym celem powinno być zwiększenie dobrostanu człowieka.
UE i państwa członkowskie zobowiązują się w szczególności do promowania ukierunkowanych na człowieka, godnych zaufania i etycznych systemów sztucznej inteligencji, które są wykorzystywane w sposób przejrzysty i zgodny z wartościami UE.
Swoboda wyboru obejmuje również swobodę wyboru usług online, z których korzystamy, w oparciu o obiektywne, przejrzyste i wiarygodne informacje. To z kolei wiąże się z zapewnieniem przedsiębiorstwom możliwości konkurowania i wprowadzania innowacji w świecie cyfrowym.
Uczestnictwo w cyfrowej przestrzeni publicznej
Każdy powinien mieć dostęp do godnego zaufania, zróżnicowanego i wielojęzycznego środowiska internetowego oraz powinien wiedzieć, kto jest właścicielem usług, z których korzysta, lub kto je kontroluje. Sprzyja to pluralistycznej debacie publicznej i uczestnictwu w demokracji.
W deklaracji podkreślono również potrzebę stworzenia środowiska cyfrowego, które chroni ludzi przed dezinformacją, manipulacją informacjami i innymi formami szkodliwych treści, w tym nękaniem i przemocą ze względu na płeć. Uznano w nim rolę bardzo dużych platform internetowych w tym kontekście i zwrócono się do nich o ograniczenie ryzyka wynikającego z funkcjonowania ich usług i korzystania z nich.
UE i państwa członkowskie zobowiązują się w szczególności do wspierania skutecznego dostępu do treści cyfrowych odzwierciedlających różnorodność kulturową i językową w UE.
Bezpieczeństwo, ochrona i wzmocnienie pozycji
Każdy powinien mieć dostęp do bezpiecznych, chronionych i chroniących prywatność technologii, produktów i usług cyfrowych. UE i państwa członkowskie zobowiązują się w szczególności do ochrony interesów obywateli, przedsiębiorstw i służb publicznych przed cyberprzestępczością oraz do zapewnienia wszystkim skutecznej kontroli nad ich danymi osobowymi i nieosobowymi zgodnie z prawem UE.
Dzieci i młodzież powinny mieć możliwość dokonywania bezpiecznych i świadomych wyborów oraz wyrażania swojej kreatywności w środowisku cyfrowym. UE i państwa członkowskie zobowiązują się również do promowania pozytywnych doświadczeń dzieci i młodzieży w dostosowanym do wieku i bezpiecznym środowisku cyfrowym oraz do ochrony ich przed szkodliwymi i nielegalnymi treściami, wykorzystywaniem, manipulacją i niegodziwym traktowaniem w internecie.
Zrównoważony rozwój
Transformacja cyfrowa i ekologiczna są ze sobą ściśle powiązane. Chociaż technologie cyfrowe oferują wiele rozwiązań w zakresie zmiany klimatu, musimy zadbać o to, by same nie przyczyniały się do rozwiązania tego problemu. Produkty i usługi cyfrowe powinny być projektowane, produkowane i unieszkodliwiane w sposób zrównoważony.
UE i państwa członkowskie zobowiązują się do wspierania technologii cyfrowych o minimalnych negatywnych skutkach środowiskowych i społecznych. Celem jest promowanie technologii cyfrowych, które mają pozytywny wpływ na środowisko i klimat, przyczyniając się do transformacji ekologicznej. Zobowiązują się również do promowania norm i oznakowań dotyczących zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do produktów i usług cyfrowych, aby zapewnić obywatelom więcej informacji na temat ich wpływu na środowisko.
Europejska deklaracja praw i zasad cyfrowych w sektorze cyfrowym stanowi dla obywateli pomost do unijnych przepisów i polityk cyfrowych, ponieważ wskazuje kierunek podróży Unii na drodze do transformacji cyfrowej.
Komisja monitoruje stosowanie praw i zasad cyfrowych w całej UE i publikuje swoje monitorowanie wraz z rocznym sprawozdaniem na temat stanu cyfrowej dekady. Sprawozdanie monitorujące ma na celu pokazanie, w jakim stopniu UE i państwa członkowskie pozostają na dobrej drodze podczas tej podróży. Dzięki najlepszym praktykom państw członkowskich ma on zainspirować do dalszych działań w całej UE.
Deklaracja kieruje również UE w jej stosunkach międzynarodowych, pomagając kształtować globalną transformację cyfrową, która stawia ludzi i prawa człowieka w centrum uwagi.
Komisja zobowiązała się do regularnego składania sprawozdań z postępów w promowaniu i wdrażaniu deklaracji. Sprawozdanie z 2025 r., poparte niezależnym badaniem, jest już dostępne.
Podobne tematy
W szerszej perspektywie
Strona informacyjna na temat Deklaracji praw i zasad cyfrowych w sektorze cyfrowym
Europejska deklaracja praw i zasad cyfrowych w cyfrowej dekadzie ukierunkowuje transformację cyfrową...