Dyrektywa w sprawie otwartych danych i ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego określa wspólne zasady europejskiego rynku danych przechowywanych przez rząd.
Dyrektywa w sprawie otwartych danych i ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego, znana również jako dyrektywa w sprawie otwartych danych, weszła w życie w dniu 16 lipca 2019 r., zastępując dyrektywę w sprawie informacji sektora publicznego.
Proces przeglądu, który doprowadził do przyjęcia dyrektywy w sprawie otwartych danych, rozpoczął się w 2017 r. Komisja Europejska rozpoczęła internetowe konsultacje publiczne na temat przeglądu dyrektywy 2013/37/UE, która zmieniła dyrektywę ISP. W strategii w zakresie unii danych, przyjętej w listopadzie 2025 r., przedstawiono wnioski dotyczące przeglądu przepisów dotyczących otwartych danych.
W oparciu o wyniki konsultacji oraz szeroko zakrojoną ocenę dyrektywy i ocenę skutków Komisja Europejska przyjęła w dniu 25 kwietnia 2018 r. wniosek dotyczący zmiany dyrektywy.
Negocjatorzy z Parlamentu Europejskiego, Rady UE i Komisji osiągnęli porozumienie w sprawie zmiany zaproponowanej przez Komisję w styczniu 2019 r. Po przyjęciu dyrektywy w czerwcu 2019 r. zmieniono jej nazwę na dyrektywę w sprawie otwartych danych i informacji sektora publicznego i umożliwi ona ponowne wykorzystywanie danych sektora publicznego i danych finansowanych ze środków publicznych.
Dyrektywa ISP koncentruje się na ekonomicznych aspektach ponownego wykorzystywania informacji, a nie na dostępie obywateli do informacji. Zachęca kraje UE do udostępniania jak największej ilości informacji do ponownego wykorzystania. Omówiono w nim materiały przechowywane przez organy sektora publicznego w państwach UE na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym. Obejmuje to materiały przechowywane przez ministerstwa, agencje państwowe, gminy i organizacje finansowane głównie przez organy publiczne lub pod ich kontrolą, takie jak instytuty meteorologiczne.
Treści będące w posiadaniu muzeów, bibliotek i archiwów również wchodzą w zakres stosowania dyrektywy po jej przeglądzie w 2013 r.
Dyrektywa obejmuje teksty pisemne, bazy danych, pliki audio i fragmenty filmów. Nie ma ona zastosowania do dyrektywy edukacyjnej, naukowej i dyrektywy w sprawie otwartych danych.
Dyrektywa opiera się na dwóch głównych filarach rynku wewnętrznego: przejrzystość i uczciwa konkurencja.
Po pełnej transpozycji na szczeblu krajowym nowe przepisy:
- stymulować publikowanie danych dynamicznych i upowszechnianie interfejsów programu aplikacji (API);
- ograniczenie wyjątków, które obecnie umożliwiają organom publicznym pobieranie opłat wyższych niż krańcowe koszty rozpowszechniania za ponowne wykorzystywanie ich danych;
- poszerzenie zakresu dyrektywy o:
- Dane będące w posiadaniu przedsiębiorstw publicznych, zgodnie ze szczególnym zbiorem przepisów. Zasadniczo dyrektywa będzie miała zastosowanie wyłącznie do danych, które przedsiębiorstwa udostępniają do ponownego wykorzystywania. Opłaty za ponowne wykorzystywanie takich danych mogą przekraczać koszty krańcowe rozpowszechniania;
- Dane badawcze pochodzące z finansowania publicznego – państwa członkowskie zostaną poproszone o opracowanie polityki otwartego dostępu do danych badawczych finansowanych ze środków publicznych. Nowe przepisy ułatwią również ponowne wykorzystywanie danych badawczych, które są już zawarte w otwartych repozytoriach.
- zaostrzenie wymogów dotyczących przejrzystości umów publiczno-prywatnych obejmujących informacje sektora publicznego, unikając umów o wyłączności.
Dyrektywa w sprawie otwartych danych wymaga, aby Komisja przyjęła, w drodze przyszłego aktu wykonawczego, wykaz zbiorów danych o wysokiej wartości, które mają być udostępniane bezpłatnie. Te zbiory danych, które należy zidentyfikować w ramach zakresu tematycznego opisanego w załączniku do dyrektywy, mają duży potencjał handlowy i mogą przyspieszyć powstawanie produktów informacyjnych o wartości dodanej w całej UE. Będą one służyć jako kluczowe źródła danych dla rozwoju sztucznej inteligencji.
Wdrażanie do prawa krajowego
Państwa UE musiały dokonać transpozycji dyrektywy (UE) 2019/1024 do 16 lipca 2021 r.
Zapoznaj się z naszym szczegółowym przeglądem przepisów wdrażających poprzednią dyrektywę ISP w każdym kraju UE i w krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
Wykaz zbiorów danych o wysokiej wartości
Dyrektywa wprowadza pojęcie zbiorów danych o wysokiej wartości. Ponowne wykorzystywanie zbiorów danych o wysokiej wartości, zdefiniowanych jako dokumenty, wiąże się z istotnymi korzyściami dla społeczeństwa i gospodarki. Podlegają one odrębnemu zestawowi przepisów zapewniających ich bezpłatną dostępność w formatach nadających się do odczytu maszynowego. Są one dostarczane za pośrednictwem interfejsów programowania aplikacji (API) oraz, w stosownych przypadkach, jako pobieranie zbiorcze. Zakres tematyczny zbiorów danych o wysokiej wartości przedstawiono w załączniku do dyrektywy.
Kategorie tematyczne zbiorów danych o wysokiej wartości, o których mowa w art. 13 ust. 1 dyrektywy, to:
- geoprzestrzenne
- obserwacja Ziemi i środowisko
- meteorologiczne
- statystyki
- spółki i własność spółki
- mobilność
W 2023 r. Komisja przyjęła w drodze aktu wykonawczego wykaz konkretnych zbiorów danych o wysokiej wartości. Dokonano tego w ustalonych granicach i przy wsparciu Komitetu ds. Otwartych Danych i Ponownego Wykorzystywania Informacji Sektora Publicznego złożonego z przedstawicieli państw UE.
Więcej informacji na temat Komitetu ds. Otwartych Danych i Ponownego Wykorzystywania Informacji Sektora Publicznego (kod: C51600) jest dostępny w rejestrze procedur komitetowych.
Co z dokumentami Komisji?
Dyrektywa nakłada obowiązki wyłącznie na państwa członkowskie. W związku z tym Komisja przyjęła odrębną decyzję zezwalającą na ponowne wykorzystywanie jej własnych dokumentów – wykraczającą poza przepisy dawnej „dyrektywy ISP”.
Najnowsze wiadomości
Podobne tematy
W szerszej perspektywie