Att dwar id-Data

Ir-Regolament dwar regoli armonizzati dwar l-aċċess ġust għad-data u l-użu tagħha — magħruf ukoll bħala l-Att dwar id-Data — daħal fis-seħħ fil-11 ta’ Jannar 2024 u daħal fis-seħħ fit-12 ta’ Settembru 2025.  L-Att dwar id-Data spjegat jipprovdi analiżi fil-fond tar-regolament.

L-Att dwar id-Data huwa mfassal biex jagħti s-setgħa lill-utenti — kemm lill-konsumaturi kif ukoll lin-negozji — billi jagħtihom kontroll akbar fuq id-data ġġenerata mill-apparati konnessi tagħhom, bħall-karozzi, it-televixins intelliġenti, u l-makkinarju industrijali. Dan jistabbilixxi l-pedament għal ekonomija tad-data Ewropea ġusta, innovattiva u kompetittiva. Għal dan il-għan, l-Att dwar id-Data:

• Jiżgura li l-apparati konnessi fis-suq tal-UE jkunu ddisinjati biex jippermettu l-kondiviżjoni tad-data
• Jagħti lill-konsumaturi l-possibbiltà li jagħżlu aktar servizzi, mingħajr ma jkollhom jiddependu fuq il-manifattur tal-apparat
• Tagħti lill-utenti kummerċjali f’industriji bħall-manifattura jew l-agrikoltura aċċess għad-data dwar il-prestazzjoni tat-tagħmir industrijali u tiftaħ opportunitajiet biex ittejjeb l-effiċjenza u tottimizza l-operazzjonijiet
• Jippermetti lill-konsumaturi jittrasferixxu d-data faċilment u jaqilbu bejn il-fornituri tal-cloud
• Jipprojbixxi kuntratti inġusti li jistgħu jipprevjenu l-kondiviżjoni tad-data

L-Att dwar id-Data huwa biċċa leġiżlazzjoni transsettorjali (jiġifieri jistabbilixxi prinċipji u linji gwida li japplikaw għas-setturi kollha). Ma timmodifikax l-obbligi eżistenti tal-aċċess għad-data, madankollu kwalunkwe leġiżlazzjoni futura għandha tallinja mal-prinċipji tagħha.

L-Att dwar id-Data jagħmel aktar data disponibbli għall-benefiċċju tal-kumpaniji, taċ-ċittadini u tal-amministrazzjonijiet pubbliċi permezz ta’ sett ta’ miżuri bħal:

Żieda fiċ-ċertezza legali

Il-kumpaniji u l-konsumaturi involuti fil-ġenerazzjoni tad-data, b’mod partikolari fi ħdan il-qafas tal-Internet tal-Oġġetti, jibbenefikaw minn regoli ċari dwar l-użu permissibbli tad-data u l-kundizzjonijiet assoċjati, filwaqt li jsostnu inċentivi għad-detenturi tad-data biex ikomplu jinvestu f’ġenerazzjoni tad-data ta’ kwalità għolja. Ir-regoli l-ġodda għandhom l-għan li jiffaċilitaw it-trasferiment bla xkiel ta’ data siewja bejn id-detenturi tad-data u l-utenti tad-data filwaqt li jirrispettaw il-kunfidenzjalità tagħha. Dan se jħeġġeġ aktar atturi, irrispettivament mid-daqs tagħhom, biex jipparteċipaw fl-ekonomija tad-data. Il-Kummissjoni se tiżviluppa wkoll mudelli ta’ klawżoli kuntrattwali sabiex tgħin lill-parteċipanti fis-suq jabbozzaw u jinnegozjaw kuntratti ġusti ta’ kondiviżjoni tad-data.

Mitigazzjoni tal-abbuż tal-iżbilanċi kuntrattwali

L-iżbilanċi kuntrattwali jimpedixxu l-kondiviżjoni ekwa tad-data. Il-mitigazzjoni tagħhom tinvolvi s-salvagwardja tal-intrapriżi minn termini kuntrattwali inġusti imposti minn parti li teżerċita pożizzjoni tas-suq konsiderevolment aktar b’saħħitha.

L-aċċess għas-settur pubbliku u l-użu tad-data

Regoli li jippermettu lill-korpi tas-settur pubbliku jaċċessaw u jużaw id-data miżmuma mis-settur privat għal skopijiet speċifiċi ta’ interess pubbliku. Pereżempju, il-korpi tas-settur pubbliku se jkunu jistgħu jitolbu d-data meħtieġa biex tgħinhom jirrispondu malajr u b’mod sigur għal emerġenza pubblika, b’piż minimu fuq in-negozji.

Il-bdil bejn il-fornituri

Regoli ġodda li jistabbilixxu l-qafas għall-klijenti biex jaqilbu b’mod effettiv bejn fornituri differenti ta’ servizzi tal-ipproċessar tad-data biex jiftħu s-suq tal-cloud tal-UE. Dan se jikkontribwixxi wkoll għal qafas ġenerali għall-interoperabbiltà effiċjenti tad-data.

Bilanċ bejn l-interessi tad-detenturi tad-data u l-utenti

Reviżjoni ta’ ċerti aspetti tad-Direttiva dwar il-Bażijiet tad-Data, b’enfasi partikolari fuq l-iċċarar tar-rwol tad-dritt tal-bażi tad-data sui generis. Dan id-dritt jappartjeni għas-salvagwardja tal-kontenut ta’ bażijiet tad-data speċifiċi u jestendi l-applikazzjoni tiegħu għal bażijiet tad-data derivati minn data ġġenerata jew miksuba permezz ta’ apparati tal-Internet tal-Oġġetti (IoT). Dan se jiżgura li l-bilanċ bejn l-interessi tad-detenturi tad-data u tal-utenti jkun konformi mal-objettivi usa’ tal-politika tal-UE dwar id-data.

L-Att dwar id-Data huwa mutur b’saħħtu għall-innovazzjoni u l-impjiegi ġodda. Dan se jippermetti lill-UE tiżgura li tkun fuq quddiem nett tal-aħħar mewġa ta’ avvanzi mmexxija mid-data. Hawn taħt hawn xi eżempji tal-impatt tar-regoli l-ġodda fuq l-aċċess u l-użu tad-data ġġenerata mill-apparati tal-Internet tal-Oġġetti:

Dritt ta’ aċċess għad-data

Meta tixtri prodott 'tradizzjonali', tirċievi l-komponenti u l-aċċessorji kollha tiegħu. Madankollu, fil-każ ta’ apparati konnessi (speċifikament fi ħdan l-Internet tal-Oġġetti (IoT)), tiġi ġġenerata data ġdida matul l-użu normali. Dan iżid mal-prodott, u jsir wieħed mill-komponenti essenzjali tiegħu. L-Att dwar id-Data jagħti lill-individwi u lin-negozji d-dritt li jaċċessaw id-data prodotta permezz tal-użu tagħhom ta’ oġġetti, magni u apparati intelliġenti.

Tiswija u manutenzjoni kosteffettivi ta’ prodotti konnessi

L-utenti ta’ prodotti konnessi jistgħu jagħżlu li jikkondividu din id-data ma’ partijiet terzi. Dan se jippermetti lill-fornituri tas-servizzi ta’ wara l-bejgħ (eż. tiswija) itejbu u jinnovaw is-servizzi tagħhom, filwaqt li jrawmu kompetizzjoni ġusta ma’ servizzi simili pprovduti mill-manifatturi. Konsegwentement, l-utenti ta’ prodotti konnessi, inklużi l-konsumaturi, il-bdiewa, il-linji tal-ajru, il-kumpaniji tal-kostruzzjoni jew is-sidien tal-bini, se jkollhom l-għażla li jagħżlu fornituri ta’ tiswija u manutenzjoni aktar kosteffettivi (jew iwettqu dawn il-kompiti huma stess), li potenzjalment iwassal għal prezzijiet aktar baxxi fis-suq. Dan jista’ jestendi wkoll it-tul tal-ħajja tal-prodotti konnessi, u b’hekk jikkontribwixxi għall-objettivi tal-Patt Ekoloġiku.

Aċċess għad-data dwar il-prestazzjoni

L-aċċessibbiltà tad-data relatata mal-prestazzjoni tat-tagħmir industrijali tiftaħ opportunitajiet għat-titjib tal-effiċjenza. Industriji bħall-manifattura, l-agrikoltura u l-kostruzzjoni jistgħu jottimizzaw iċ-ċikli operazzjonali, il-linji ta’ produzzjoni u l-ġestjoni tal-katina tal-provvista, filwaqt li jisfruttaw it-teknoloġiji tat-tagħlim awtomatiku.

It-titjib tal-biedja

Fl-agrikoltura ta’ preċiżjoni, l-applikazzjoni tal-analitika tal-IoT għad-data minn tagħmir interkonness tippermetti lill-bdiewa janalizzaw informazzjoni f’ħin reali, inklużi l-kundizzjonijiet tat-temp, it-temperatura, il-livelli ta’ ndewwa, il-prezzijiet tas-suq u s-sinjali tal-GPS. Din l-analiżi tipprovdi għarfien siewi għall-ottimizzazzjoni u ż-żieda tar-rendiment tal-għelejjel. Il-fehim imtejjeb tad-data f’ħin reali jappoġġa ppjanar aktar effettiv tal-azjendi agrikoli, filwaqt li jassisti lill-bdiewa fit-teħid ta’ deċiżjonijiet infurmati dwar l-allokazzjoni tar-riżorsi.

L-Att dwar id-Data huwa applikabbli mit-12 ta’ Settembru 2025, u jimmarka pass kbir ’il quddiem fil-bini ta’ ekonomija tad-data Ewropea ġusta u innovattiva.

Sa mill-adozzjoni tiegħu, il-Kummissjoni kkollaborat b’mod attiv ma’ kumpaniji ta’ kull daqs, ma’ assoċjazzjonijiet tal-industrija, u mas-soċjetà ċivili biex tiċċara d-dispożizzjonijiet tar-regolament u tiżviluppa għodod prattiċi biex tappoġġa l-implimentazzjoni tiegħu. Dan l-impenn ikompli lil hinn mid-dħul fis-seħħ. Id-djalogu kontinwu mal-partijiet ikkonċernati jiżgura li l-feedback jinforma l-gwida futura, iżomm l-implimentazzjoni proporzjonata, u jikkontribwixxi għall-aġenda usa’ ta’ simplifikazzjoni tal-Kummissjoni.

Biex tappoġġa lill-partijiet ikkonċernati, il-Kummissjoni diġà ppubblikat materjali ta’ gwida, inklużi:

• Mistoqsijiet frekwenti (FAQs) dwar l-Att dwar id-Data
• Abbozz ta’ Rakkomandazzjoni dwar Mudelli ta’ Termini Kuntrattwali mhux vinkolanti għall-aċċess u l-użu tad-data (MCTs) u Klawżoli Kuntrattwali Standard mhux vinkolanti għall-kuntratti tal-cloud computing (SCCs)
• Gwida dwar id-data tal-vetturi, li takkumpanja l-Att dwar id-Data

Fil-futur, il-Kummissjoni se taħdem fuq gwida dwar kumpens raġonevoli għall-kondiviżjoni obbligatorja tad-data bejn in-negozji fil-kuntest tal-Kapitolu III tal-Att dwar id-Data.

Tnedija tal-Helpdesk Legali tal-Att dwar id-Data

Filwaqt li tibni fuq il-materjali ta’ gwida diġà ppubblikati, il-Kummissjoni nediet il-Helpdesk Legali tal-Att dwar id-Data biex toffri lill-partijiet ikkonċernati gwida konkreta dwar kwistjonijiet legali relatati mal-Att dwar id-Data.