Vrouwen in digitaal

Het digitale decennium van Europa: digitale streefcijfers voor 2030

Het beleidsprogramma voor het digitale decennium 2030 (2022) vormt de leidraad voor de digitale transformatie van Europa. Het voorziet in een jaarlijkse samenwerkingscyclus tussen de Commissie en de EU-landen om concrete doelstellingen en gemeenschappelijke doelstellingen voor 2030 te verwezenlijken. 

Een van de doelstellingen is het bereiken van “eendigitaal geschoolde bevolking en hooggekwalificeerde digitale professionals, met het oog op het bereiken van genderevenwicht, waarbij: a) ten minste 80 % van de 16-74-jarigen beschikt over ten minste digitale basisvaardigheden; b) er zijn ten minste 20 miljoen ICT-specialisten in dienst in de Unie, terwijl de toegang van vrouwen tot dit gebied wordt bevorderd en het aantal ICT-afgestudeerden wordt verhoogd”.

Dit betekent op zijn beurt een toename van het aantal meisjes en vrouwen dat ICT studeert en digitale vaardigheden verwerft, hetzij op school, aan de universiteit, hetzij door middel van beroepsopleiding of omscholing.

• Verslag over de stand van het digitale decennium 2024

Digitale vaardigheden

• Het pakket "Een Unie van vaardigheden" (2025) omvat een strategisch plan voor STEM-onderwijs en een actieplan inzake basisvaardigheden.

  • Het strategisch plan voor STEM-onderwijs heeft tot doel:

    • genderstereotypen aan te pakken en wetenschap, technologie, engineering en wiskunde (STEM) aantrekkelijker te maken voor meisjes en vrouwen;
    • de toegang tot STEM-onderwijs te vergemakkelijken door zich te richten op specifieke leeftijdsgroepen en mentorschapsprogramma’s met rolmodellen te bevorderen;
    • Moderniseer STEM-onderwijs door interdisciplinaire programma's, creatieve probleemoplossing en ondernemersvaardigheden op te nemen.

    De Commissie zal verschillende initiatieven lanceren, waaronder:

    • Meisjes gaan STEM (2025): een programma om tegen 2028 1 miljoen meisjes aan te trekken voor STEM-studies en -beroepen;
    • STEM-futures (2026): een initiatief om succesvolle STEM-onderwijspraktijken in kaart te brengen en te delen, met bijzondere aandacht voor meisjes en vrouwen;
    • Europese STEM-week: een evenement om STEM-onderwijs te bevorderen en jongeren, met name meisjes en hun gezinnen, te bereiken, in synergie met door de EU gefinancierde projecten zoals STEAMbrace (gefinancierd in het kader van Horizon Europa);
    • Fellowship voor STEM-specialisten: een proefprogramma om internationale topdeskundigen op het gebied van STEM aan te trekken voor instellingen voor hoger onderwijs en onderzoek in de EU.
  • In het actieplan inzake basisvaardigheden wordt erkend dat “genderverschillen van invloed zijn op leerresultaten” en wordt benadrukt dat “maatschappelijke verwachtingen en genderstereotypen kunnen leiden tot genderverschillen in loopbaanverwachtingen en van invloed kunnen zijn op vakspecifieke attitudes, motivatie en academische prestaties”. Er wordt gepleit voor “gendergevoelige onderwijsbenaderingen”. Dit actieplan heeft ook een sterke dimensie voor de ontwikkeling en versterking van digitale vaardigheden in het onderwijs.

• Het actieplan voor digitaal onderwijs (2021-2027) bevat een gemeenschappelijke visie op hoogwaardig, inclusief en toegankelijk digitaal onderwijs in Europa en heeft tot doel de aanpassing van de onderwijs- en opleidingsstelsels van de EU-landen aan het digitale tijdperk te ondersteunen. In het kader van prioriteit 2 is er een specifieke actie inzake de deelname van vrouwen aan STEM (actie13) om jonge vrouwelijke studenten te ondersteunen bij de ontwikkeling van hun digitale en ondernemerschapscompetenties.

  Als onderdeel van dit actieplan zijn in november 2023 twee aanbevelingen van de Raad aangenomen. In de aanbevelingen van de Raad over de verbetering van het aanbod van digitale vaardigheden en competenties in onderwijs en opleiding worden de EU-landen opgeroepen:

  • meer gecoördineerde actie te ondernemen om de genderkloof op het gebied van digitale vaardigheden tussen vrouwelijke en mannelijke leerkrachten te dichten;
  • bevordering van diversiteit en een genderevenwichtige toepassing en vermindering van alle mogelijke stereotypen bij het onderwijzen en leren van informatica of computationeel denken;
  • gendervooroordelen in ICT aan te pakken en meisjes en vrouwen bij- en omscholingsmogelijkheden te bieden.
     
• Het EU-pact voor vaardigheden (2020) omvat verschillende pactpartnerschappen om de participatie van vrouwen in sectoren zoals digitaal, micro-elektronica en defensie te vergroten. Het vierde beginsel van het Handvest van het pact heeft betrekking op de bestrijding van discriminatie en op gendergelijkheid en gelijke kansen.
   
• Gendergelijkheid in opleiding en op de arbeidsmarkt is een belangrijk element van de mededeling van de Commissie over tekorten aan arbeidskrachten en vaardigheden in de EU: een actieplan (maart 2024).
   
• De Europese vaardighedenagenda (2020) heeft onder meer tot doel sociale rechtvaardigheid te waarborgen door het eerste beginsel van de Europese pijler van sociale rechten in de praktijk te brengen: toegang tot onderwijs, opleiding en een leven lang leren voor iedereen, overal in de EU.

 Digitale gelijkheid voor iedereen

• De Europese verklaring over digitale rechten en beginselen (2022) verbindt Europa ertoe te streven naar een eerlijke en inclusieve digitale transformatie waarbij niemand aan zijn lot wordt overgelaten. Beginsel 2 inzake solidariteit en inclusie vermeldt het bereiken van een genderevenwicht. Beginsel 4 inzake digitaal onderwijs, digitale opleiding en digitale vaardigheden vermeldt het overbruggen van de digitale genderkloof.
   
• Het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten bevat concrete initiatieven om de Europese pijler van sociale rechten te verwezenlijken. Zij stelt doelstellingen voor de EU voor om tegen 2030 een sterk sociaal Europa te ondersteunen dat eerlijk, inclusief en vol kansen is.

Gendergelijkheid

• In een routekaart voor vrouwenrechten (2025) wordt gewezen op de noodzaak van:
  • systematische verzameling van naar geslacht uitgesplitste gegevens voor het plannen, ontwerpen, uitvoeren en evalueren van overheidsbeleid, met inbegrip van digitaal beleid en digitale instrumenten;
  • het ontwerpen en gebruiken van digitale instrumenten met inachtneming van gendergelijkheid, vooroordelen en genderstereotypen;
  • vrouwen en meisjes aan te moedigen digitale vaardigheden en competenties te verwerven, onder meer op het gebied van artificiële intelligentie;
  • de digitale omgeving, met inbegrip van onlineplatforms, een veilige plek te maken voor vrouwen en meisjes, in al hun diversiteit, vrij van geweld, seksisme, haatzaaiende uitlatingen en intimidatie.
• De strategie voor gendergelijkheid 2020-2025 zal begin 2026 worden vervangen door een nieuwe.
• De “Womenin Digital Declaration”(2019) had tot doel het aantal meisjes en vrouwen dat in ICT werkt, te verhogen. Samen met Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk hebben 26 EU-landen zich ertoe verbonden overheden, bedrijven en de gemeenschap samen te brengen om ervoor te zorgen dat meer meisjes en vrouwen een eerlijke kans krijgen in de digitale wereld.

Acties op het gebied van digitale vaardigheden gericht op vrouwen en meisjes

• De jaarlijkse European Digital Skills Awards (EDSA) omvatten een categorie “Vrouwen in ICT-loopbanen”. Dit is gewijd aan projecten die gericht zijn op het vergroten van het aantal vrouwelijke ICT-professionals en het bijscholen van vrouwen in ICT. De winnaars zijn onder meer projecten zoals “Girls code it better”, een Italiaans project dat meisjes in tech en STEM brengt.
   
• EU-codeweek: een Europees basisinitiatief, dat jaarlijks in oktober wordt georganiseerd om met name kinderen en tieners te interesseren voor computerprogrammering en -codering, computerdenken, robotica en aanverwante digitale vaardigheden. Code Week moedigt meisjes aan om deel te nemen en belicht vrouwelijke rolmodellen in digitale carrières.
   
• DigiEduHack is een vlaggenschipinitiatief in het kader van het actieplan voor digitaal onderwijs. Het wil digitale onderwijsliefhebbers in staat stellen creatieve digitale oplossingen te ontwikkelen voor uitdagingen die van invloed zijn op onderwijsstelsels. Hoewel het initiatief openstaat voor iedereen, is het sterk gericht op het aantrekken van jongeren en meisjes.
   
• Hetplatform “Digital skills & jobs” van de Commissie kan burgers en bedrijven helpen om adequate digitale vaardigheden te verwerven. Het biedt middelen, artikelen, opleiding en professionele mogelijkheden, zoals dereeks gesprekken over digitale vaardigheden en andere initiatieven gericht op meisjes en vrouwen.

Vrouwen en meisjes in Digital

• Het project WIDCON (Connecting Women in Tech) geeft inzicht in de oorzaken van de genderkloof in ICT-beroepen. Het creëert een netwerk van deskundigen om beste praktijken vast te stellen om de deelname van meisjes en vrouwen aan ICT-studies en -beroepen te vergroten.
   
• St(R)E(A)M It - Streaming Girls and Women into Steam Education, Innovation and Research is een project om hardnekkige genderkloven in STEM-onderwijs, -onderzoek en -innovatie te overbruggen door het Europese manifest voor genderinclusief STE(A)M-onderwijs en -loopbanen uit te voeren.
   
• ESTEAM (Entrepreneurship, Science, Technology, Engineering, Arts and Mathematics) Fests and Communities is gericht op het stimuleren van digitale en ondernemerschapscompetenties en het opbouwen van vertrouwen, en het inspireren van meisjes en vrouwen om te studeren en een loopbaan in ESTEAM op te nemen.
   
• De Europese Alliantie voor leerlingplaatsen (EAfA)heeft een gemeenschap voor sociale inclusie en gendergelijkheid opgericht om gelijkgestemde EAfA-leden te verzamelen die op dit gebied willen samenwerken. De EAfA-gemeenschap zal goede praktijken onder de aandacht brengen en uitwisselen en wederzijds leren over het aantrekken en ondersteunen van meisjes en vrouwen in STEM-leercontracten bevorderen.
   
• Deoproep tot het indienen van voorstellen in het kader van Erasmus+voor Europese beleidsexperimenten  (2024) ondersteunt projecten voor het ontwikkelen van manieren om de belemmeringen weg te nemen die meisjes en vrouwen ervan weerhouden een loopbaan in beroepsonderwijs en -opleiding in de groene of nettonultechnologiesector na te streven. Het wil de participatie van vrouwen in de sector vergroten door middel van campagnes, mentorprogramma's, loopbaanbegeleiding en rolmodellen en andere activiteiten.

Vrouwen in digitaal

• EQUALS-EU is een regionaal partnerschap dat voortkomt uit het EQUALS Global Partnership for Gender Equality in the Digital Age. EQUALS Global Partnership bevordert het genderevenwicht in de technologiesector door te pleiten voor gelijke toegang, ontwikkeling van vaardigheden en carrièremogelijkheden voor vrouwen en mannen.
   
• Women4IT is een initiatief dat volledig gefinancierde, individueel op maat gesneden opleidingen voor digitale vaardigheden aanbiedt die aansluiten bij de huidige behoeften van de markt.
   
• Women4Cyber Network maakt deel uit van het Digital Skills and Jobs Platform, een samenwerking tussen de Europese Commissie en de Women4Cyber Foundation. Het verenigt geschoolde vrouwen op het gebied van cyberbeveiliging uit verschillende sectoren en expertiseniveaus.
   
• Women4Cyber “Mari Kert – St Aubyn” Foundation is een Europese organisatie voor cyberbeveiliging met een verklaring, prijzen, mentorschapsprogramma’s en andere projecten. Het heeft nu nationale hoofdstukken in 30 landen in heel Europa.
   
• Women TechEU ondersteunt deeptech-start-ups onder leiding van vrouwen die vrouwelijke oprichters coaching en mentoring aanbieden, evenals gerichte financiering om hun bedrijf te helpen groeien.
   
• Women in IT Day is een gratis online evenement voor vrouwen om hun carrière in IT vorm te geven.
   
• Internationale conferentie over e-vrouwen in ICT (2023): dit Erasmus+-project met als thema “Verbetering van vaardigheden om de digitale kloof te overbruggen” had tot doel de kloof tussen mannen en vrouwen op het gebied van ICT en ondernemerscompetenties en -kansen tot een minimum te beperken.
   
• She Figures volgt de progressie van vrouwen en mannen in onderzoeks- en innovatiecarrières, van onderwijs en afstuderen tot professionele rollen als onderzoekers en uitvinders. Het is de belangrijkste bron van pan-Europese, vergelijkbare statistieken over de stand van zaken op het gebied van gendergelijkheid in R&I en wordt om de drie jaar gepubliceerd. Ze Cijfers 2024 is de nieuwste versie.
   
• Het Europees netwerk voor genderevenwicht in de informatica (EUGAIN) is een COST-actie om het genderevenwicht in de informatica op alle niveaus te verbeteren. Het is een Europees netwerk van mensen die werken aan genderevenwicht in de informatica in hun land en onderzoeksgemeenschappen.
   
• Bibliotheekgids van de Commissie over vrouwen in de wetenschap verzamelt relevante informatiebronnen over vrouwen in de wetenschap
   
• Ondersteuning van vrouwelijke ondernemers is een mediacampagne van de Europese Commissie over rolmodellen in ESTEAM. Het wil meisjes en vrouwen inspireren om te studeren en carrière te maken in ondernemerschap, wetenschap en technologie.

Meisjes in digitaal

• Girls Go Circular wil tegen 2027 40 000 schoolmeisjes tussen 14 en 19 jaar in heel Europa uitrusten met digitale en ondernemersvaardigheden door middel van een online leerprogramma over de circulaire economie. Het project heeft zijn doel bereikt, met meer dan 60 000 opgeleide meisjes, en blijft zich uitbreiden.
   
• Vrouwen en meisjes in STEM-forum Meisjes gaan circulair: een jaarlijks evenement met een studentenuitdaging dat jaarlijks wordt georganiseerd door Girls Go Circular in samenwerking met het Europees Instituut voor innovatie en technologie.
   
• GirlsInSTEM stelt meisjes in staat om hun interesses op het gebied van wetenschap, techniek, technologie en wiskunde na te streven, door hen positieve voorbeelden, ondersteuning en mogelijkheden te bieden om STEM-beroep te ervaren.
   
• STEAMbrace: een project om de genderkloof aan te pakken door een STEAM-onderwijsaanpak voor leerkrachten en studenten op secundair niveau te bevorderen via een digitale netwerkhub en een proefweek op EU-niveau (met een routekaart voor jaarlijkse reproduceerbaarheid).