Skip to main content
Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy

Dyrektywa w sprawie dostępności stron internetowych – normy i harmonizacja

Prawodawstwo UE, normy techniczne i międzynarodowe najlepsze praktyki W3C w zakresie dostępności stron internetowych.

    Osoba korzystająca z odświeżalnego wyświetlacza Brail

© iStock by Getty Images - 639109894 zlikovec

Wprowadzenie

Dostępność cyfrowa jest ważnym aspektem zaangażowania Komisji Europejskiej na rzecz włączenia społecznego, różnorodności i utworzenia „Unii równości”. Usługi publiczne i informacje, które kiedyś były dostępne wyłącznie w fizycznych biurach lub w formie drukowanej, są zastępowane lub uzupełniane przez odpowiedniki internetowe. Zapewnienie dostępności tych usług online dla wszystkich osób, niezależnie od ich zdolności, ma zasadnicze znaczenie dla społeczeństwa integracyjnego.

Ogólnounijne przepisy dotyczące dostępności cyfrowej zostały przyjęte w 2016 r. i weszły w życie w czerwcu 2021 r. Trudno jednak zrozumieć związek między prawodawstwem UE, standardem technicznym na jego poparcie oraz standardami i materiałami pomocniczymi opracowanymi przez W3C Web Accessibility Initiative (WAI). Ten artykuł ma na celu wyjaśnienie linków.

Ustawodawstwo

Dyrektywa (UE) 2016/2102 w sprawie dostępności stron internetowych i aplikacji mobilnych organów sektora publicznego, „dyrektywa wsprawie dostępności sieci”lub „WAD”, zobowiązuje wszystkie organy sektora publicznego w UE do udostępniania swoich stron internetowych i aplikacji mobilnych. Streszczenie dyrektywy jest dostępne we wszystkich językach urzędowych.

Aby zapewnić wspólne zrozumienie pojęcia „dostępności” w tym kontekście, WAD jest wspierana przez zharmonizowaną normę techniczną, która oferuje prawne „domniemanie zgodności”. Oznacza to, że jeśli zawartość strony internetowej lub aplikacji mobilnej spełnia wszystkie mające zastosowanie wymagania techniczne określone w normie, zakłada się, że jest ona „dostępna” zgodnie z dokumentem WAD. Państwa członkowskie nie są zobowiązane do przestrzegania tej normy, ponieważ mogą zdecydować się na nałożenie bardziej rygorystycznych wymogów technicznych, jeśli chcą, ale zgodnie ze standardowymi gwarancjami zgodności z dokumentem roboczym.

Standard techniczny

Aby norma techniczna stała się zharmonizowaną normą europejską (czasami określaną jako „HEN”), mająca moc prawną na mocy prawa europejskiego, zastosowanie mają dwa warunki:

  • Norma jest opracowywana przez jedną lub więcej z trzech europejskich organizacji normalizacyjnych w ramach mandatu Komisji Europejskiej. Organizacje te, znane również jako ESO, to: ETSI, CEN i CENELEC).
  • Odniesienie do konkretnej wersji normy musi zostać opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE.

Norma opracowana wspólnie przez trzy europejskie organizacje normalizacyjne w celu wsparcia WAD to „EN 301 549 – Wymagania w zakresie dostępności produktów i usług ICT”.

Do tej pory zharmonizowano tylko dwie wersje normy EN 301 549:

  1. wersja EN 301 549 v2.1.2, zharmonizowana w grudniu 2018 r.;
  2. najnowsza wersja EN 301 549 v3.2.1, która staje się jedyną właściwą normą w dniu 12 lutego 2022 r.

Przewidziano okres nakładania się na siebie, tak aby państwa członkowskie miały czas na dostosowanie się do nowej wersji.

Nie wszystkie wersje normy technicznej są koniecznie zharmonizowane. Do Komisji Europejskiej należy decyzja, czy zharmonizować normę, czy też nie, publikując odniesienie. Jeżeli wersja nie jest zharmonizowana, nie wywołuje ona skutków prawnych na szczeblu europejskim, chociaż może być nadal przydatna do innych celów.

Historia norm technicznych i harmonizacja

Kiedy dokument roboczy został opublikowany w grudniu 2016 r., nie było żadnego standardu pozwalającego na domniemanie zgodności. Norma dotycząca „wymogów dostępności odpowiednich dla zamówień publicznych na produkty i usługi ICT w Europie” (EN 301 549 v1.1.2) została jednak opublikowana już w kwietniu 2015 r. w ramach poprzedniego mandatu normalizacyjnego (Mandate 376). Tak więc art. 6 WAD wymienia normę EN 301 549 v1.1.2, ustanawiającą minimalne wymagania, do czasu opracowania nowej normy w ramach nowego mandatu 554.

Nowa norma, „Wymogi dostępności produktów i usług ICT” (EN 301 549 v2.1.2), została opublikowana w sierpniu 2018 r. Odniesiono się do niego w Dzienniku Urzędowym w dniu 20 grudnia 2018 r. i stanowił znaczną poprawę w stosunku do wersji 1.1.2.

Aby poprawić normę z punktu widzenia redakcyjnego, a także skorygować niektóre niespójności, w listopadzie 2019 r. opublikowano nową wersję normy (EN 301 549 v3.1.1) i przedłożono ją do harmonizacji. Ostatecznie ta wersja nigdy nie została zharmonizowana (o którym mowa w Dz.U.). Zamiast tego w wersji 3.2.1 opublikowanej w marcu 2021 r. ujednolicono 18 sierpnia 2021 r.

Rzeczywiste wymagania

EN 301 549 czerpie z wytycznych w sprawie dostępności treści internetowych v2.1, opublikowanych przez W3C i znanych jako WCAG 2.1. Te WCAG są międzynarodowo uznane wymagania dotyczące tworzenia treści internetowych. Są one uważane za najlepszą praktykę i są bardzo szeroko stosowane.

Jednakże normy EN 301 549 v2.1.2 i v3.2.1 zawierają wymagania, które nie są częścią WCAG 2.1. Norma EN 301 549 obejmuje również wymogi, które nie są istotne dla WAD, na przykład wymogi dostępności systemów sprzętu komputerowego. Wymagania normy, które są istotne dla dokumentu roboczego, określono w załączniku A.

Ważne jest, aby pamiętać, że wersje WCAG później niż 2.1 nie są automatycznie istotne dla WAD. Nowe lub zaktualizowane wymogi w późniejszych wersjach WCAG, choć są praktycznie użyteczne, stają się istotne z prawnego punktu widzenia tylko wtedy, gdy są zawarte w załączniku A do zharmonizowanej wersji normy EN 301 549, o której mowa w Dzienniku Urzędowym.

Ponieważ EN 301 549 wykracza poza wymagania WCAG, spełnienie wszystkich kryteriów sukcesu WCAG 2.1 nie zapewni domniemania zgodności z WAD. Aby uzyskać więcej informacji na temat tych różnic, zob. „ostatnie zmiany w normie”.

Wymagania i historia normalizacji

Poniższa tabela podsumowuje wymagania i historię normalizacji

Wersja Data wydania Upoważnienie do normalizacji Data harmonizacji Na podstawie WCAG
1.1.2 Kwiecień 2015 Mandat 376 Nie ujednolicona. Działał jako norma, którą należy stosować, dopóki nie będzie dostępna norma zharmonizowana, zgodnie z definicją zawartą w art. 6 dokumentu roboczego. v2.0
2.1.2 Sierpień 2018 Mandat 554

20 grudnia 2018 r.

v2.1
3.1.1 Listopad 2019 Mandat 554 Niezharmonizowana v2.1
3.2.1 Marzec 2021 r. Mandat 554 12 sierpnia 2021 r. v2.1

Przydatne linki

Podobne tematy

W szerszej perspektywie

Dostęp do Internetu

Czym jest dostępność stron internetowych? Dostępność sieci umożliwia wszystkim, w tym osobom niepełnosprawnym, postrzeganie, rozumienie, nawigowanie i interakcję z Internetem.

Zobacz też